top of page
Szukaj

Łokieć tenisisty i golfisty: Dlaczego maści przeciwzapalne i całkowity odpoczynek opóźniają Twoje leczenie? Analiza EBM

Zdjęcie autora: Jakub Myszkowski
Jakub Myszkowski
15 godzin temu
4 minut(y) czytania

Ból po bocznej stronie łokcia przy chwytaniu kubka z kawą? To klasyczny „łokieć tenisisty”.


Ostry ból po wewnętrznej stronie przy zginaniu nadgarstka lub uścisku dłoni? Oto „łokieć golfisty”.


Choć nazwy sugerują sportowe pochodzenie, z obiema tymi dolegliwościami najczęściej zmagają się pracownicy biurowi, dentyści, mechanicy oraz osoby trenujące siłowo.


Tradycyjne podejście medyczne przez lata opierało się na założeniu, że u podłoża tych schorzeń leży przewlekły stan zapalny (stąd medyczne nazwy kończące się na -itis: epicondylitis).


W Laboratorium Ruchu opieramy się jednak na faktach naukowe (EBM), a te mówią jasno: w łokciu tenisisty i golfisty zapalenia... prawie nie ma.




Dlaczego więc klasyczne leczenie zawodzi i co realnie stymuluje te tkanki do regeneracji?




Anatomia przeciążenia: Tendinopatia, czyli kryzys kolagenowy


Współczesna histopatologia i potężne przeglądy naukowe (reprezentowane przez przełomowy model Cook & Purdam) dowodzą, że łokieć tenisisty i golfisty to klasyczne tendinopatie, czyli zaburzenia strukturalne ścięgna, a nie procesy zapalne.


  • Łokieć tenisisty to przeciążenie przyczepu wspólnego prostowników nadgarstka (ze szczególnym uwzględnieniem ścięgna mięśnia prostownika krótkiego promieniowego nadgarstka – ECRB) na nadkłykciu bocznym kości ramiennej.

  • Łokieć golfisty dotyczy drugiej strony – przyczepu wspólnego zginaczy nadgarstka i mięśnia nawrotnego obłego na nadkłykciu przyśrodkowym.


Gdy ścięgno jest poddawane obciążeniom przekraczającym jego zdolności adaptacyjne (np. wielogodzinne klikanie myszką, praca śrubokrętem, ciężkie rzuty treningowe bez rotacji), w jego strukturze dochodzi do dezorganizacji włókien kolagenowych.


Ścięgno zaczyna produkować gorszej jakości kolagen typu III zamiast mocnego typu I, komórki pęcznieją (tendinopatia reaktywna), a w zaawansowanym stadium dochodzi do neowaskularyzacji (wrastania patologicznych naczyń krwionośnych i towarzyszących im wolnych zakończeń nerwowych), co generuje ból.


❌ Dlaczego odpoczynek i NLPZ szkodzą?



Blokowanie tego procesu niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (Ibuprofen, ketonal, maści) upośledza naturalną, komórkową próbę naprawy ścięgna.


Z kolei całkowite unieruchomienie i brak ruchu (odpoczynek) wysyłają do organizmu sygnał: „ta tkanka nie jest potrzebna”, co prowadzi do jej dalszego osłabienia i obniżenia progu tolerancji na obciążenie. Po powrocie do pracy ból wraca z podwójną siłą.




Co na to nauka? Przegląd badań i metaanaliz


Współczesne wytyczne kliniczne w fizjoterapii opierają się na stopniowanym obciążaniu ścięgna (mechanoterapii) i neuromodulacji:


1. Izometria jako natychmiastowy lek przeciwbólowy (Badania RCT)


Badania z randomizacją (m.in. pionierskie prace Rio i współpracowników) udowodniły, że intensywne skurcze izometryczne wywołują natychmiastową analgezję kortykalną (wyciszenie bólu w układzie nerwowym). W przypadku ścięgien łokcia, utrzymanie napięcia izometrycznego prostowników lub zginaczy (np. trzymanie hantla w statycznym wyproście nadgarstka przez 45 sekund pod dużym obciążeniem) obniża bolesność ścięgna nawet na kilka godzin, pozwalając na bezbolesne wykonywanie codziennych czynności.


2. Trening HSR (Heavy Slow Resistance) – Odbudowa kolagenu


Metaanalizy oceniające skuteczność ćwiczeń w tendinopatiach kończyny górnej wskazują, że kluczem do przebudowy strukturalnej ścięgna jest trening z dużym obciążeniem wykonywany w powolnym tempie. Powolna faza ekscentryczna i koncentryczna (np. tempo 3 sekundy w górę, 3 sekundy w dół) stymuluje mechanoreceptory w tenocytach do produkcji prawidłowo ułożonych włókien kolagenu typu I.


3. Fala uderzeniowa (ESWT) pod lupą EBM


Przeglądy systematyczne wykazują umiarkowaną do wysokiej skuteczność zogniskowanej fali uderzeniowej w leczeniu przewlekłej epicondylalgii bocznej. Fala uderzeniowa wywołuje mikrouszkodzenia w tkance patologicznej, co celowo pobudza miejscową hiperemię (ukrwienie) i restartuje zablokowany proces gojenia ścięgna. Najlepsze efekty (potwierdzone w badaniach klinicznych) osiąga się, łącząc ESWT z jednoczesnym programem ćwiczeń oporowych.




Protokół postępowania w Laboratorium Ruchu: Strategia 3 Filarów


W naszym gabinecie nie leczymy łokcia tenisisty czy golfisty pasywnym czekaniem. Wdrażamy aktywny protokół mechanoterapii dopasowany do fazy schorzenia:


Filar I: Wyciszenie ostrego bólu (Izometria)


Zamiast maści i opasek uciskowych wprowadzamy ćwiczenia izometryczne.

Dla łokcia tenisisty: przedramię oparte na stole, nadgarstek w lekkim wyproście, trzymamy ciężar dobrany tak, by prowokował ból na poziomie maksymalnie 2-3 w skali do 10. Wykonujemy 4–5 serii po 45 sekund zatrzymania z 2 minutami przerwy.


Filar II: Przebudowa strukturalna (HSR - Heavy Slow Resistance)


Gdy faza ostra mija, przechodzimy do dynamicznego, ale bardzo powolnego obciążania. Wprowadzamy pełen zakres ruchu zginaczy/prostowników nadgarstka oraz – co niezwykle ważne, a często pomijane – trening odwracania i nawracania przedramienia (supinacja/pronacja), ponieważ mięsień nawrotny obły odgrywa kluczową rolę w biomechanice łokcia golfisty.


Filar III: Analiza globalna i eliminacja przyczyny


Ścięgno na łokciu rzadko psuje się samo z siebie. Zazwyczaj jest ofiarą kompensacji. W Laboratorium Ruchu badamy całą taśmę biokinetyczną:


  • Sprawdzamy mobilność rotacji wewnętrznej w stawie ramiennym (jej brak zmusza łokieć do nadmiernej pracy rotacyjnej).

  • Oceniamy siłę mięśni stożka rotatorów i stabilizatorów łopatki, które powinny przejmować siłę odśrodkową podczas ruchów pchania, ciągnięcia czy rzutów.





Podsumowanie: Ścięgna kochają ruch, ale nienawidzą gwałtownych zmian.



Skuteczne wyleczenie łokcia tenisisty lub golfisty wymaga precyzyjnie dawkowanego obciążenia, a nie unikania aktywności !



Jeśli zmagasz się z tym problemem, zamień odpoczynek na mądrą, udokumentowaną naukowo mechanoterapię.


Zapraszamy do kontaktu


Tel. 696343566



Źródła naukowe:

1. Cook, J. L.,& Purdam, C. R. (2009): Is tendon pathology a continuum? A pathology model to explain the clinical presentation of load-induced tendinopathy. British Journal of Sports Medicine, 43(6), 409-416.

2. Rio, E.,Kidgell, D., Purdam, C., Gaida, J., Moseley, G. L., Pearce, A. J., & Cook, J. (2015): Isometric exercise induces analgesia and reduces intracortical inhibition in patellar tendinopathy. British Journal of Sports Medicine, 49(19), 1277-1283.

3. Cullinane, F. L., et al. (2014). Is eccentric exercise an effective treatment for lateral epicondylalgia? A systematic review. Clinical Rehabilitation, 28(1), 3-19.

4. Bisset, L. M., & Vicenzino, B. (2015). Physiotherapy management of lateral epicondylalgia. Journal of Physiotherapy, 61(4), 174-181.


Słowa klucz:



 
 
 

Komentarze

bottom of page